💸” ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਕਰੰਸੀ : ਸੁਵਿਧਾ ਜਾਂ ਸਾਈਲੈਂਟ ਕੰਟਰੋਲ? ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਮੰਡਰਾਉਂਦਾ ਖਤਰਾ”

🤑 ਦੁਨੀਆਂ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਕੈਸ਼ ਤੋਂ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਲੈਣ -ਦੇਣ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ਭੁਗਤਾਨ, ਆਨਲਾਈਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਡਿਜੀਟਲ ਕਰੰਸੀ – ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਚਮਕਦਾਰ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੱਖ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ “ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਕਰੰਸੀ ਦਾ ਅੰਧੇਰਾ ਭਵਿੱਖ” ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਕਰੰਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ Central Bank digital currency ( CBDC ), ਪੈਸੇ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੇਠ ਹਰ ਲੈਣ -ਦੇਣ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਰਿਕਾਰਡ ‘ਚ ਦਰਜ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਕਦੋਂ, ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਪੈਸਾ ਖਰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਨਿੱਜਤਾ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਖੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾ “ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮੇਬਲ ਮਨੀ “ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਨਾ ਮਿਲੇ ਜਾ ਪੈਸੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੈਸ਼ ਤੇ ਹੌਲੀ- ਹੌਲੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਗਰੀਬ ਵਰਗ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਤੈ ਇੰਟਰਨੈਟ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਕਰੰਸੀ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇ ਕਰ ਕਦੇ ਸਰਵਰ ਡਾਊਨ ਹੋ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਉਤਾਰ- ਚੜਾਵ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਮੈਨਿਪੂਲੇਸ਼ਨ ਨੇ ਕਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਕਰੰਸੀ ‘ਤੇ ਸਖਤ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਖਤਰੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਡਿਜੀਟਲ ਕਰੰਸੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ -ਸਮਝੇ ਅਪਣਾਉਣਾ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਕਰੰਸੀ ਆਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ? ਜੇਕਰ ਸੰਤੂਲਨ ਨਾ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

👉 ਵਧੇਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਾਡੀ ਵੈਬਸਾਈਟ https://haqiqatepunjab.in/ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੋ।